Onze dieren: het konijn

Waar het konijn nu precies vandaan komt, kunnen we niet 100% met zekerheid zeggen. We denken dat de voorouders van het konijn uit Azië komt. In Europa hebben ze zich vervolgens over grote gebieden verspreid. Er zijn zelfs sporen gevonden van konijnen die ongeveer één miljoen jaar geleden in Europa leefden!

Een wild konijn in de sneeuw

Een wild konijn in de sneeuw

Waar komt ons konijn vandaan?

Vóór de laatste ijstijd, die duurde van ongeveer 100.000 tot 10.000 jaar geleden, kwamen konijnen veel voor in midden-Europa. Door de kou stierven ze daar uit. Alleen in Spanje, Portugal en Noord-Afrika konden ze overleven. Rond het jaar 1.100 voor Christus bereikten de Phoeniciërs, een ondernemend volkje afkomstig uit Libanon, Spanje en Portugal en zagen daar enorm veel konijnen. Deze Phoeniciërs vonden dat ze leken op de klipdas, die ze van thuis kenden, een dier dat lijkt op konijnen maar korte oren heeft en familie is van de olifant. Omdat Spanje en Portugal (het zgn. Iberische Schiereiland) nog geen naam had, gaven ze deze streek de naam ‘i-saphan-im’, het land van de klipdassen. Deze naam is later door de Romeinen overgenomen en een beetje vervormd tot ‘Hispania’, oftewel het Spanje van nu.

De klipdas, die volgens de Phoeniciërs nog al op het konijn leek.

De klipdas, die volgens de Phoeniciërs nog al op het konijn leek.

Het konijn als huisdier en als lekker hapje

Pas eeuwen later, rond 250 jaar voor Christus, als de Romeinen in Spanje en Portugal aankomen begint de verspreiding van het konijn opnieuw. De Romeinen zetten de konijnen uit op de eilanden in de Middellandse Zee en op vele andere andere plaatsen waar de Romeinen de baas waren en regeerden. Later begonnen de Romeinen de konijnen ook te houden als huisdier. Nou, huisdier, wel een huisdier om op eten natuurlijk. Ze sloten de konijnen op in hun grote ommuurde tuinen, die bescherming boden tegen de natuurlijke vijanden zoals de vos, wilde kat, marters, lynx, arenden en andere roofvogels. Als de Romeinen konijn wilde eten, waren ze zo makkelijk te vangen of te schieten.

Pas in de Middeleeuwen werd het konijn een echt huisdier. In die tijd werden konijnen door de monniken gehouden in ruime beschermde tuinen. Wanneer er konijnen met een andere kleur werden geboren, bijvoorbeeld witte of gevlekte konijnen, werden deze door de monniken apart gehouden en gingen ze er mee fokken. Later in de geschiedenis duiken de konijnen steeds vaker op. Zo schilderde in 1530 Titiaan een schilderij met een wit konijntje er op. In de tweede helft van de 16e eeuw was er een geleerde, Scaliger, die het bestaan vermeldt van verschillende kleuren konijnen.

Schilderij uit 1530, met daarop een konijn.

Anthony van Leeuwenhoek[/caption]Later, in de Gouden Eeuw, kwamen er volgens Anthony van Leeuwenhoek kruisingen tussen wilde konijnen en tamme, gekleurde (zwart, wit of gevlekte) voedsters voor. Deze dieren werden gefokt voor de slacht want tamme konijnen zijn zwaarder en hebben meer vlees dan de wilde konijnen. De kleur van de vacht, de mooie wildkleur, zorgde er voor dat wilde konijnen meer in trek waren dan de tamme konijnen. Dit omdat men het liefst vlees van wildkleurige konijnen at.

Anthonie van Leeuwenhoek, ook een konijnenliefhebber

Anthonie van Leeuwenhoek, ook een konijnenliefhebber

Op schilderijen uit de 17e en 18e eeuw komen de eerste raskonijnen voor. De konijnen op die schilderijen lijken op de Hollander en op het Pooltje. De laatste is  overigens het oudste bekende dwergras. In de 19e eeuw begon men pas echt met het fokken op rassen en kleurslagen. Fokkers haalden dieren met een opmerkelijke verandering in kleur, vorm of beharing tussen de andere dieren uit en probeerden deze kenmerken vast te leggen en verder te fokken. Zo ontstonden er steeds meer verschillende rassen, en nog steeds ontstaan er op deze manier konijnenrassen.

Konijnen op de Kinderboerderij de Kraal

Konijnen zijn echt dieren die op een kinderboerderij thuis horen. Vaak hebben kinderboerderijen verschillende (Nederlandse) rassen konijnen, zodat het verschil hiertussen goed te zien is. Ook op Kinderboerderij de Kraal hebben we verschillende rassen. Omdat we over het algemeen de grotere rassen houden, fokken we er weinig mee. Bezoekers vragen nog weleens of we jonge konijntjes verkopen, maar als ze horen hoe groot onze jongen worden, haken ze meestal af. Één van de belangrijkste punten, waar je aan moet denken als je een konijn aanschaft, is het verblijf.

Klein Chinchilla

De Klein Chinchilla op de kinderboerderij

Konijnen houden van ruimte

Een grote ren met een mooi hok voor buiten is een mooie oplossing. Ook alleen een hok en het konijn los in de tuin laten lopen kan ook. Voor binnen is een hok met loopruimte prima, maar ook hier geld: hoe groter, hoe beter! Het minimale formaat van een hok kun je als volgt te weten komen:
– het konijn moet in de lengte languit kunnen liggen;
– in de breedte vijf keer kunnen zitten en
– in de hoogte moet het konijn op zijn achterpoten overeind kunnen staan.
Wij gaan zelf altijd uit van een vierkante meter leefruimte per konijn. Veel konijnenopvangen eisen tegenwoordig zelfs één vierkante meter leefruimte per konijn op een vlak oppervlak. De verdieping in een hok telt voor hun dus niet mee. Het is natuurlijk beter als het een groter hok is want voor konijnen is er natuurlijk geen maximum aan het formaat van het hok.

De Konijnenvilla op Kinderboerderij De Kraal

Toen er een aantal jaar geleden een nieuw konijnenhok werd gebouwd op de Kraal, kreeg deze al snel de bijnaam “De Konijnenvilla”. De binnenruimte is groot genoeg voor minimaal twee konijnen, maar de buitenruimte is helemaal luxe! Onder het gras ligt wel gaas, zodat er geen gangen gegraven kunnen worden. Op onze oude konijnenheuvel kon dit wel, maar het is erg vervelend wanneer er een konijn in zo’n tunnel plotseling dood zou gaan. Alleen de tunnel uitgraven zou dan de mogelijkheid zijn om het konijn er uit te krijgen.

Konijnenvilla

Onze “Konijnenvilla” op Kinderboerderij de Kraal

De villa bestaat uit vier hokken, met twee konijnen per hok. In de villa wonen alleen voedsters de vrouwtjes konijnen. Het is nog niet zo gemakkelijk om meerdere konijnen aan bij elkaar in één ruimte te houden, het zgn. koppelen. Vaak lukt dit alleen met een gecastreerd mannetje en een vrouwtje of als zusjes of moeder/dochter bij elkaar blijven vanaf de geboorte.

’s Middags bij de laatste voerbeurt gaan de konijnen naar binnen en schuiven we de luikjes dicht. De reden hiervan is dat er regelmatig vossen hun eten komen zoeken in het Kralingse Bos. Een konijn dat tussen hekken zit, is gemakkelijker te vangen dan een konijn los in het bos, dus kwam de vos hier vroeger regelmatig om een konijntje te vangen!

Konijnenrassen op Kinderboerderij de Kraal

De Klein Chinchilla komt oorspronkelijk uit Frankrijk en is ontstaan uit het kruisen van verschillende rassen en kleuren konijnen. Dit ras weegt ongeveer twee tot ruim drie kilo, maar er bestaat ook een grote variant van: de Groot Chinchilla. Dit konijn valt het meest op door zijn kleur. Op zijn buik is hij wit, maar het haar dat het dichtst bij het lichaam zit wordt “blauw” genoemd. Hij is genoemd naar een diertje dat precies dezelfde kleur heeft, je raadt het al: de Chinchilla!

Chinchilla;

De Chinchilla, lijkt op het Klein Chinchilla Konijn en is een knaagdier dat vooral gefokt wordt vanwege zijn pels.

Vragen over het konijn en de antwoorden

Welk land is er vernoemd naar het konijn?
– Spanje is vernoemd naar het konijn. Spanje had nog geen naam en de Phoeniciërs vonden zagen veel konijnen en dachten het familie van de klipdas was gaven ze deze streek de naam ‘i-saphan-im’, het land van de klipdassen. Dat werd later Hispania, en voor de Nederlanders Hispanje (dat woord/land zit ook in ons volkslied in de één na laatste regel: “De koning van Hispanje, heb ik altijd geëerd”) en uiteindelijk Spanje.

Welke natuurlijke vijanden van het konijn ken je?
– De natuurlijke vijanden van het konijn zijn bijvoorbeeld de vos, wilde kat, marters, lynx, arenden en andere roofvogels.

Noem zo veel mogelijk spreekwoorden, gezegden en uitdrukkingen waar het woord konijn in voorkomt.
– Kijk HIER>>> voor de uitdrukkingen, woorden en gezegden waar het woord konijn in voorkomt.